It Hynder fan Harich: The passion of the Friesian horse The passion of the Friesian horse

Esther Liano is een gepassioneerd dressuuramazone en runt haar eigen trainingscentrum voor paarden in het Friese Harkema. De nadruk ligt op het opleiden van het Friese paard voor de dressuursport. Ze leidt paarden op tot en met de Grand Prix, geeft dressuurinstructie en brengt paarden uit voor eigenaren op IBOP-testen en wedstrijden. Vele paarden reed zij naar kampioenstitels.

Als een van de eerste amazones met een Fries paard in de Grand Prix dressuur is zij een ware ambassadeur voor het ras. Ze is daarnaast initiatiefneemster van het Kennis en Promotie Platform Fries Dressuurpaard (K&PP), dressuurjurylid, ORUN-instructrice en KFPS-fokkerijraadslid. Haar grootste doel blijft hetzelfde: promotie van het Friese paard.

Passie voor het Friese paard

Door de jaren heen ontwikkelde en voerde zij shows uit voor onder meer Ahoy, Horse Event, de KFPS Friesian Proms, Faderpaard en De Stormruiter, en in het buitenland in de Verenigde Staten, Denemarken en Zweden. Als klein meisje droomde zij ervan op een grote zwarte hengst te rijden. Dertig jaar en tien KFPS-dekhengsten later is die droom werkelijkheid geworden.

De passie ontstond door het fijne, bewerkbare karakter van het ras. Esther werkte vooral met KWPN’ers en kwam via een lesklant bij toeval op een Fries paard te rijden: de hengst Hylke van wijlen Joop Veenstra. Dat werd haar doorbraak, met als ultiem resultaat de goedkeuring als KFPS-dekhengst van Hylke-Ielke 382. Daarna volgden nog negen dekhengsten en vele successen in de sport.

Het ontwikkelen van shows zit haar in de genen — haar Spaanse vader was de bekende flamencodanser en acteur Pedro de Cordoba. Hoogtepunt tot nu toe was de „Horse in the Bubble”-act tijdens Faderpaard in het WTC Expo Leeuwarden: rijdend in een plastic bal van 4,5 meter doorsnede, een act die geschiedenis schreef voor het karakter van de Fries.

Hoe het idee ontstond

Zo’n negen jaar geleden ontstond het idee om een show in eigen productie op te zetten. Wat is er een betere reclame voor het Friese paard dan het ras in ál zijn facetten te tonen in een intrigerend verhaal? Het bleek een enorme uitdaging: na vele pogingen en teleurstellingen was het spreekwoordelijke „kroontje rechtzetten en weer door” zeer van toepassing, en de coronaperiode gooide er nog eens flinke vertraging bovenop. Maar de aanhouder wint, en doorzetten is Esther haar tweede natuur.

Het thema dat Tjerk Kooistra bedacht, is rechtstreeks door te trekken naar de dreiging van onze eigen tijd: na een grote ramp zijn er geen moderne voorzieningen meer, alles is verwoest en we worden teruggeworpen op onszelf én op het paard — het Friese paard, de rots in de branding. Inmiddels werkt Esther met een productieteam waarin Tjerk Kooistra artistiek leider en regisseur is; zij is zelf verantwoordelijk voor de paardenregie en de artistieke ontwikkeling van de paardenacts.

Johanna is getrouwd, heeft kinderen en woont in Zandhuizen. In het dagelijks leven is ze accountant.

Ze heeft altijd al paardgereden. Van jongs af aan ging ze met haar oom en tante mee naar keuringen. Zo’n dertien jaar geleden ging ze bij Harry Tubben op Friese paarden rijden en werd ze bijrijder van Norma T.D. en Ime T.D.

In 2014 kocht Johanna haar eerste eigen Friese merrie: Yet M. (Ielke 382 x Dirk 298). Samen deden ze ontzettend veel, waaronder marathons onder het zadel en dressuur. Een van de hoogtepunten was het moment waarop Johanna met Yet M. bij de ingang van het WTC Expo stond om bezoekers van De Stormruiter te verwelkomen — onder wie de koninklijke familie, koning Willem-Alexander en prinses Beatrix. Dat Yet M. een fantastisch paard is, bleek juist toen: ondanks alle drukte en de honderden mensen die langs hen liepen, stond ze als een standbeeld, vol trots en volkomen betrouwbaar. Yet M. heeft inmiddels zes veulens gekregen, waarvan er nog vier in eigen bezit zijn.

Hoe ben je bij It Hynder fan Harich terechtgekomen?

Johanna zit samen met Esther Liano in het bestuur van K&PP, de Stichting Kennis en Promotieplatform Fries Dressuurpaard. Vanuit die contacten raakte ze enthousiast om haar kennis en kunde in te zetten voor It Hynder fan Harich. Ze doet alles rondom de financiën: van het opstellen van de begroting tot de facturering en de betalingen.

It Hynder fan Harich is een groot spektakel voor jong en oud. We hebben een ontzettend gezellig en enthousiast team. En met behulp van al onze vrijwilligers, voor en achter de schermen, maken we er een hele mooie productie van.

Berber is 35 jaar. Na twaalf jaar een eigen manege te hebben gehad doet ze het nu wat rustiger aan, met nog drie paarden voor de hobby — waaronder twee friezen.

In 2018 deed ze mee aan het megapaardentheater De Stormruiter. Een geweldige ervaring, waarbij iedereen die eraan meewerkte één grote familie werd. Ze houdt van show, het liefst met paarden, en dan al helemaal met het Friese paard. Haar interesse in It Hynder fan Harich was dan ook snel gewekt.

Voor Indoor Friesland is ze sinds een paar jaar coördinator van de vrijwilligers. Zo’n evenement neerzetten met zo veel mensen voelt geweldig — en bedenk maar: zonder vrijwilligers lukt het niet. Vorig jaar was ze zelf als vrijwilliger actief op Jumping Amsterdam en CHIO Rotterdam, om een indruk te krijgen van hoe andere grote evenementen het aanpakken. Inmiddels heeft ze een leuke groep mensen om zich heen die zich graag inzet bij paardenevenementen.

Foto: Estelle Roelofs Images

Al ruim dertig jaar begeleiden Friese paarden Stephanie Dietrich — als gepassioneerd amazone, fokker en showruiter. Wat ooit begon als een jeugddroom, werd allang haar levenspad.

Haar liefde voor het Friese paard ontdekte ze op haar vijfde, toen ze samen met haar vader het paardenmusical „Der Zauberwald” bezocht. Tijdens de voorstelling kreeg ze het spreekwoordelijke friezenvirus te pakken. Nog op de terugweg zei ze tegen haar vader: „Papa, als ik groot ben, wil ik ook zo’n paard.” Die ontmoeting heeft haar gevormd en de richting van haar leven bepaald.

Later studeerde ze paardenwetenschappen in Nederland en specialiseerde ze zich tijdens haar studie in Friese paarden. Meerdere jaren bouwde ze daar niet alleen haar professionele, maar ook haar persoonlijke leven op. Al meer dan twintig jaar is ze actief in het showrijden. Haar optredens brachten haar eerst op Duitse podia en later ook naar nationale en internationale evenementen in Nederland.

Vandaag runt ze stoeterij Wickeschliede in Meinerzhagen, waar met veel passie wordt gefokt, opgefokt, opgeleid en verkocht. Tot de stoeterij behoorden ook de dekhengsten Gjalt 426 en Alke 468, die de fokkerij blijvend hebben gevormd.

Met It Hynder fan Harich sluit zich voor haar een bijzondere cirkel. Wie deze voorstelling beleeft, wordt herinnerd aan dat magische moment uit haar kindertijd — alleen staat ze nu aan de andere kant en mag ze eraan bijdragen precies dat gevoel aan anderen door te geven. Binnen het productieteam is zij verantwoordelijk voor marketing en social media.